Przegląd ubezpieczeń zdrowotnych w Europie

Ubezpieczenie zdrowotne jest formą ubezpieczenia, które można określić mianem ubezpieczenia solidarnościowego. Polega ono bowiem na wpłacaniu określonych kwot na fundusz, z którego finansowane są koszty leczenia określonej grupy osób, którym przepisy (czyli rządzący) pozwalają na korzystanie ze świadczeń. Ze względu na różnice w stanie zdrowia może dojść do sytuacji, że osoby korzystające z opieki zdrowotnej często będą w znacznej mierze konsumowały kwoty wpłacane przez osoby nie korzystające z opieki zdrowotnej. W założeniu, w skali makro, system ma się bilansować. Przykład polskiej służby zdrowia i wyczerpanych limitów NFZ doskonale obrazuje, iż założenia nie zawsze pokrywają się z rzeczywistością.

W ramach funkcjonujących modeli ubezpieczenia zdrowotnego wskazać można trzy podstawowe:

  • system zaopatrzeniowy ludności obejmujący kraje skandynawskie i anglosaskie oraz Hiszpanię o poziomie wydatków na osobę rzędu 1-2 tys. dolarów rocznie, finansowany centralnie z podatków, oparty na sieci szpitali publicznych zatrudniających lekarzy jako pracowników w zależności od liczby łóżek oraz lecznictwie otwartym zatrudniającym lekarzy wynagradzanych na ogół w zależności od zarejestrowanych podopiecznych;
  • system ubezpieczenia społecznego funkcjonujący w pozostałych krajach europejskich i Japonii o poziomie wydatków na osobę rzędu 1,5-2,7 tys. dolarów rocznie, wykorzystujący obok szpitali publicznych również prywatne placówki opieki zdrowotnej oraz lekarzy praktykujących prywatnie, opłacanych na ogół w zależności od wykonanej usługi, z którymi zawarto odpowiednie umowy;
  • brak ogólnego systemu zabezpieczenia zdrowia, co ma miejsce w Stanach Zjednoczonych, gdzie poziom wydatków na osobę wynosi ponad 4 tys. dolarów rocznie. Poza zorganizowanymi formami opieki zdrowotnej pozostaje tam ok. 15% ludności, czyli około 42 mln.

Udział środków publicznych na wydatki zdrowotne zależy od poszczególnych państw i kształtuje się pomiędzy 53 a 95% wszystkich wydatków. Wyjątkiem są Stany Zjednoczone, gdzie ze środków publicznych finansowane jest jedynie 44% wydatków leczniczych. Warto przy tym zauważyć, że wydatki planowane i ponoszone nie muszą przekładać się na długość życia człowieka, co obrazują dane OECD.

Wzrost wydatków na opiekę zdrowotną zależny jest także od struktury wiekowej społeczeństwa, gdyż przeważającą część kosztów pochłaniają osoby w wieku 75+, a także osoby w dwóch ostatnich latach życia. Oznacza to, że w przypadku społeczeństw młodych wydatki mogą być mniejsze niż spodziewane, przy jednoczesnym wydłużaniu się długości życia, co wynika z charakterystyki społeczeństwa.

W przypadku Wielkiej Brytanii funkcjonuje jedna składka na wszystkie ubezpieczenia, co powoduje, że system państwowy działa na zasadzie zaopatrzeniowej. Próby prywatyzacji i komercjalizacji usług zdrowotnych nie spotkały się z aprobatą społeczeństwa, co przy słabości systemu prywatnego doprowadziło do zaniechania reform podjętych przez Margaret Thatcher .

Ciekawym przykładem systemu zaopatrzeniowego jest Szwecja, gdzie kwestie opieki zdrowotnej powierzone zostały samorządom, które ponoszą pełną odpowiedzialność za system zdrowotny, a także finansują go z podatków celowych i lokalnych. Ważne przy tym jest, że wybór lekarza pierwszego kontaktu odbywa się w drodze decyzji obywatela, natomiast cały system finansowany jest na poziomie lokalnym, przy czym szpitale, szczególnie specjalistyczne budowane są z myślą o obsłudze około 1-1,5 mln. mieszkańców.

W przypadku większości krajów europejskich system opiera się na pobieraniu składek na ubezpieczenie i kontraktacji usług zdrowotnych na wzór funkcjonujący w polskim NFZ. Podobnie jak w przypadku Polski obecne są także rozwiązania prywatne wspierające państwowy system ubezpieczeń zdrowotnych[Rola prywatnych ubezpieczeń s.7-9]. Szczegółowe rozwiązania w poszczególnych krajach można znaleźć w dokumencie „Rola prywatnych ubezpieczeń zdrowotnych w systemie ochrony zdrowia. Jak wpływają na dostęp do świadczeń, innowacji i leków – kluczowe tezy i rekomendacje” [2]

Widać zatem, że pomimo pozornie jednolitego systemu ubezpieczenia zdrowotnego modele jakie funkcjonują w europie są bardzo zróżnicowane. Z pewnością można postawić tezę, że Francja i jej system jest jednym z najlepszych rozwiązań pod względem postrzegania interesów pacjenta, jednakże z pewnością wadą tego rozwiązania są bardzo wysokie koszty. Wskazać trzeba także na fakt, że w różnych krajach poziom prywatnych ubezpieczeń wspierających ubezpieczycieli publicznych jest bardzo zróżnicowany.

Analizując system ubezpieczeń zdrowotnych w  Europie trzeba także pamiętać, że możliwość skorzystania z opieki zdrowotnej płatnika składek dotyczy nie tylko kraju w którym opłaca on składki, ale może być realizowana w całej Europie, jednakże na warunkach jakie oferuje kraj w jakim zamierza się skorzystać ze świadczenia. Rozwiązanie takie jest o tyle bezpieczne, że pozwala na podróżowanie po całej Europie z zachowaniem prawa do świadczeń zdrowotnych, jednakże istotne jest tutaj by wiedzieć, jakie świadczenia w jakim kraju przysługują .

Źródła:
1. W. Muszalski, Prawo socjalne. Warszawa 2007
2. Rola prywatnych ubezpieczeń zdrowotnych w systemie ochrony zdrowia. Jak wpływają na dostęp do świadczeń, innowacji i leków – kluczowe tezy i rekomendacje, PIU, Warszawa 2011
3. J. Jończyk, Prawo zabezpieczenia społecznego. Zakamycze 2006



Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


+ sześć = 7

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>